Ultrabewerkte voedingsmiddelen (UPF)

Beste foodwatcher,

Recent is opvallend nieuw onderzoek verschenen: ultrabewerkte voedingsmiddelen (UPF) hebben volgens wetenschappers meer gemeen met sigaretten, dan met groente en fruit. En nee, eten is natuurlijk niet hetzelfde als roken, maar veel ultrabewerkte voedselproducten zijn wel op een vergelijkbare manier ontworpen: zodat je er méér van wil blijven eten. De conclusie van de onderzoekers van onder andere de vooraanstaande Amerikaanse universiteit Harvard: UPF’s vragen om veel strengere regulering, vergelijkbaar met tabak. Want als we deze producten blijven (over)consumeren, heeft dat grote gevolgen voor onze gezondheid.

Denk bijvoorbeeld aan kanker. Wereldwijd zijn jaarlijks miljoenen nieuwe gevallen van kanker te voorkomen door andere leefstijl- en voedingskeuzes te maken. Zoals minder roken, alcohol beperken en gezonder eten. Zo blijkt uit recente data dat ongeveer 38% van alle nieuwe kankergevallen in 2022 verband hield met vermijdbare risicofactoren, waaronder voeding, tabak en alcoholgebruik.

IARC, het kankeronderzoeksinstituut van de Wereldgezondheidsorganisatie zegt: duidelijke etiketten op de voorkant van verpakkingen helpen mensen gezonder kiezen. Uit onderzoek blijkt bovendien dat het eten van producten met een gunstige Nutri-Score in verband wordt gebracht met een lager risico op kanker en vroegtijdige sterfte1.

Wat is Nutri-Score?
De Nutri-Score is een simpel stoplichtsysteem op de voorkant van verpakkingen. Van groen (A) tot donker oranje (E) laat het zien hoe de voedingswaarde van een product is samengesteld.

Vernieuwde Nutri-Score
In januari 2026 is de vernieuwde Nutri-Score uitgerold. De regels zijn verbeterd en sluiten nog beter aan bij wat we inmiddels weten uit onderzoek. In de nieuwe berekeningen:

krijgen producten met veel suiker en zout sneller een slechtere score krijgen vette vis en plantaardige oliën vaker een betere score wordt het verschil tussen volkoren en sterk bewerkte graanproducten met weinig vezels duidelijker worden oliën, noten en zaden beter beoordeeld op de kwaliteit van het vet Zo worden producten nu strenger en eerlijker beoordeeld.
Maar dan... de realiteit

Toen voedselproducenten erachter kwamen dat de nieuwe Nutri-Score hun producten slechter zou beoordelen, hebben 33 grote voedingsbedrijven de labels simpelweg verwijderd van hun verpakkingen. Zo verwijderde PepsiCo de Nutri-Score van hun Pepsi zero sugar variant en Danone van hun merken Alpro en Actimel.

Dat is schandalig! In plaats van transparant te zijn over de werkelijke voedingskwaliteit van hun producten, kiezen voedselfabrikanten voor schone schijn. Dat zijn strategische acties, om consumenten niet te hoeven informeren over de gezondheidsrisico’s van wat ze eten en drinken. Alles om door te gaan met geld verdienen.

Dat is natuurlijk niet nieuw, al sinds de eerste Europese discussie over invoering van een verplicht Europees voedselkeuze logo in 2004, verzet de industrie zich daartegen.
Lees hier meer over de lobby tegen een goed voedsellogo
Wat betekent de nieuwe Nutri-Score voor bekende producten? (Nesquick, Dr. Oetker Pizza, Yfood, olijfolie)

Het probleem
Omdat het label nu nog niet verplicht is, kunnen bedrijven die ongezonde voeding verkopen ervoor kiezen het niet te tonen, precies de producten waarvan consumenten het meest zouden moeten weten wat erin zit. Niet voor niets is het zeer opvallend dat Coca-Cola, Unilever (Hellmann’s), PepsiCo, Ferrero (Nutella) de grootste tegenstanders zijn van Nutri-Score.

Juist daarom pleit Europe’s Beating Cancer Plan van de Europese Unie voor verplichte en duidelijke etikettering voor op de verpakking, gekoppeld aan strengere, wetenschappelijk bewezen criteria voor gezondheid en verwerking.

Wij vinden bovendien dat Nutri-Score zichtbaar moet maken wanneer een product ultrabewerkt is (UPF). Dit zou consumenten helpen echt goed geïnformeerd te kiezen en de rol van industriële bewerking op onze gezondheid te herkennen.

Een verplichte Nutri-Score maakt een eind aan het verstoppertje spelen van bedrijven. Het maakt gezonde keuzes makkelijker, precies wat we nodig hebben om ziektes te voorkomen.

foodwatch.org